Pressure-training bij paralympische sporten

Presteren onder druk is voor elke topsporter een uitdaging, maar voor paralympische atleten met een fysieke beperking is die uitdaging extra complex. Dit project onderzoekt hoe pressure-training bij Boccia, Rolstoelbasketbal en Goalbal de atleten weerbaar maakt tegen wedstrijdspanning, zodat zij tijdens de Paralympische Spelen in LA in 2028 presteren op hun best.

Het vraagstuk

Pressure-training is in opkomst, maar voor paralympische sporten is het nog onvoldoende duidelijk welke vormen effectief zijn. Door de uiteenlopende fysieke en cognitieve beperkingen van deelnemers aan Boccia, Rolstoelbasketbal en Goalbal is maatwerk nodig naar passende pressure-training en hoe deze in de praktijk toegepast kan worden om wedstrijdstress te verminderen en ‘choking under pressure’ te voorkomen. Hoe bereid je sporters voor op die druk, op een manier die aansluit bij hun unieke beperkingen en zonder hun welzijn uit het oog te verliezen?

Onze aanpak

Het project ontwikkelt een op maat gemaakte pressure-trainingsaanpak. De aanpak combineert vijf methoden.

Observatie en analyse van training

Tijdens trainingssessies observeren de onderzoekers gedrag om te analyseren hoe atleten reageren op drukverhogende situaties. Hierbij wordt de constraints-led approach toegepast, rekening houdend met persoonlijke, omgevings- en taakgerelateerde beperkingen. 

Inventarisatie van bestaande methoden

Ook wordt onderzocht welke vormen van pressure-training al binnen het team worden toegepast of in het verleden zijn gebruikt, en hoe atleten deze ervaren. 

Wedstrijdanalyse

Door wedstrijden te evalueren, zien onderzoekers hoe atleten omgaan met wedstrijdspanning en welke copingstrategieën zij hanteren. Dit helpt bij het begrijpen van zowel choking under pressure als prestatieverbetering onder druk.

Literatuuronderzoek

Een uitgebreide review van wetenschappelijke literatuur naar pressure-training vormt de basis voor het ontwikkelen van mogelijke interventies.

Interviews met experts

Gesprekken met sportpsychologen geven theoretische kaders om strategieën te ontwikkelen waarmee pressure-training op maat kan worden gemaakt. 

Persoonlijke en individuele benadering

Sporters worden actief betrokken bij het onderzoek. Ze oefenen met nieuwe trainingsvormen waarin wedstrijddruk bewust wordt nagebootst. Denk aan simulaties met externe afleiding, tijdsdruk of beloningen. Via interviews en feedbacksessies wordt continu geëvalueerd hoe de sporters deze aanpak ervaren. Het doel is een trainingsomgeving creëren waarin zowel welzijn als prestatieontwikkeling centraal staan.

Onze resultaten

Het project levert onderbouwde aanbevelingen op over welke vormen van pressure-training het meest geschikt zijn voor atleten binnen Boccia, Rolstoelbasketbal en Goalbal met verschillende beperkingen. De aanbevelingen zijn direct toepasbaar in de dagelijkse trainingspraktijk, voor zowel sporters als coaches. Zo wordt de weg vrijgemaakt van trainen op gevoel naar trainen op basis van bewijs.

Meer weten over pressure-training? 

Neem contact op met Eline Blaauw:
eline.blaauw@kenniscentrumsportenbewegen.nl