Cerebrale Parese en hoogtetraining

Op basis van de beschikbare sportwetenschappelijke literatuur over hoogtetraining en de fysiologie van sporters met Celebrale Parese (CP) kunnen we het volgende concluderen:

Extra belasting

Onderzoek naar hoogtestages toont aan dat een trainingsstage van vier weken op 2.000 tot 2.500 meter het grootste trainingseffect geeft bij valide sporters [1]. Omdat de maximale zuurstofopname op hoogte voor elke 1.000 meter met ongeveer 7% achteruitgaat [2], versterkt een hoogtestage de bestaande fysiologische beperkingen van sporters met CP. Denk aan een lagere aerobe capaciteit [3] en hogere energiebelasting van bewegen [4]. Een stage op hoogte vergroot de relatieve trainingsbelasting (% van VO2max waarop inspanning geleverd wordt en inspanningszones) van sporters met CP dus aanzienlijk ten opzichte van valide sporters. 

Impact van extra belasting

• De hogere relatieve belasting kan er bijvoorbeeld toe leiden dat sporters in een andere ‘zone’ sporten. Dat gaat gepaard met substantieel sneller optredende vermoeidheid [5-7]. 
• Daarnaast is er door de verminderde zuurstofopname ook een snellere uitputting van de spierglycogeen op hoogte[8]. Dat heeft ook weer gevolgen voor voedingsinname. 
• Uit onderzoek blijkt verder dat een hypoxische omgeving sneller leidt tot neuromusculaire vermoeidheid bij valide sporters die normaal niet op hoogte leven [9]. Het is aannemelijk dat dit ook geldt voor CP sporters. 
• Hoewel de relatie tussen neuromusculaire vermoeidheid, spasticiteit en coördinatieproblemen niet rechtstreeks is onderzocht, is het mogelijk dat ook deze verschijnselen op hoogte kunnen toenemen – waardoor het risico op overbelastingen blessures mogelijk blessures stijgt. 
• Tot slot is bekend dat de slaapkwaliteit bij valide sporters verminderd is op hoogte [10] en ook hier lijkt aannemelijk dat hetzelfde geldt voor CP sporters. Het gevolg hiervan is dat je na een al zwaardere inspanning minder snel herstelt. 

Conclusie

Samenvattend kunnen we daarom stellen dat een hoogtestage waarschijnlijk extra belastend is voor sporters met CP. En dat deelnemen aan hoogtestages niet zonder risico’s is. Directer bewijs hiervoor komt uit een onderzoek naar sporters met verschillende neurologische aandoeningen. Daarin werd een hogere frequentie van hoogteziekte, vermoeidheid en hoofdpijn gevonden, bij blootstelling aan matige tot grote hoogten [11].

Aandachtspunten voor coaches

1. Monitor het herstel. Wees extra alert op vermoeidheid. Monitor dit al voorafgaand aan de hoogtestage om een baseline op te bouwen. Monitor dit vervolgens ook op hoogte. Onderzoek ook de oorzaken van de vermoeidheid (zoals verminderde slaapkwaliteit), bijvoorbeeld via vragenlijsten.
2. Gebruik een geïndividualiseerde trainingsintensiteit. Pas de trainingszones aan, omdat de aerobe grens sneller wordt bereikt. Concreet houdt dit doorgaans in dat de absolute trainingsintensiteit omlaag moet bij een hoogtetraining. Het volume kan meestal wel vergelijkbaar blijven.
3. Geef extra aandacht aan mogelijk verminderde coördinatie en daarmee het risico op overbelasting en blessures. Monitor bijvoorbeeld spasticiteit in rust of tijdens inspanning en let ook op de bewegingsuitvoering.
4. Zorg voor voldoende inname van koolhydraten en vocht. De vochtbehoefte is op hoogte groter dan op zeeniveau, met name de eerste dagen. Door hun lichaamsgewicht en urine-eigenschappen te monitoren, weten sporters of ze meer moeten drinken. De hogere relatieve belasting kan leiden tot een koolhydraat/energie tekort. Dit kan het immuunsysteem onderdrukken, waardoor een sporter een grotere kans heeft om ziek te worden of geblesseerd te raken.
5. Zorg voor een acclimatisatieperiode voorafgaand aan een wedstrijd. Bij een wedstrijd die gepland is op hoogte, kun je een deel van de negatieve effecten verminderen door 2 tot 4 weken voorafgaand al te wennen aan de hoogte [12-13].