Symmetrische afzet essentieel voor sprintprestatie rolstoelrugbyers 

Tijdens een Wingate test van 30 seconden op een rolstoelergometer in het laboratorium zagen de onderzoekers dat de eerste drie afzetten in de rolstoel – de acceleratiefase – cruciaal waren voor de sprintprestaties van de rolstoelrugbyers. Hoe groter het vermogen dat tijdens deze fase gelijkmatig en met korte halen door beide armen gegenereerd wordt, hoe hoger de maximale snelheid die bereikt werd én hoe groter de afgelegde afstand. Toprolstoelrugbyers waren hier vaardiger in dan subtoppers. Dit zat hem voornamelijk in een betere symmetrie aan het begin (eerste 15%) en einde (laatste 5%) van de afzetfase. 

Wat is bekend?

• De manier waarop een rolstoelrugbyer over het veld beweegt, hangt samen met de mate van zijn of haar beperking.
• Onder invloed van vermoeidheid passen rolstoelrugbyers ongemerkt hun manier van sprinten aan.

Wat is nieuw?

• De eerste paar pushes vanuit stilstand zijn bepalend voor de sprintprestatie van een rolstoelrugbyer.
• Een hoog piekvermogen, korte duwtijd en goede symmetrie zijn belangrijke voorwaarden om snel op gang te komen in de rolstoel.
• Toprolstoelrugbyers zijn in staat om aan het begin en einde van de afzetfase synchroon vanuit beide armen vermogen te leveren.

Techniek

De efficiëntere techniek van de toprolstoelrugbyers tijdens het pushen, resulteerde in een grotere afgelegde afstand tijdens zowel de acceleratiefase (4,2 versus 3,4 meter na de eerste drie pushes) als de eindfase (104 versus 86 meter) van de 30 seconden Wingate test. Hoe zij deze techniek hebben aangeleerd, is niet onderzocht. Maar het is heel waarschijnlijk dat ervaring en aantal jaren training hierbij een belangrijke rol spelen. Beide groepen rolstoelrugbyers uit het onderzoek waren namelijk gelijk wat betreft hun beperking, classificatie en lichaamsgewicht. Alleen hun trainingsgeschiedenis verschilde duidelijk (12,3 jaar voor de topspelers en 4,9 jaar voor de subtoppers).

Vermoeidheid

Terwijl spierkracht in het bovenlichaam onmiskenbaar van belang is bij het versnellen en sprinten in de rolstoel, laat het onderzoek zien dat ook een goede coördinatie, korte afzet en symmetrie essentieel zijn. Specifiek trainen op acceleratie is een goede aanpak, maar houd de vermoeidheid in de gaten. In het huidige onderzoek ging een hogere pieksnelheid namelijk gepaard met een snellere afname in vermogen, als gevolg van vermoeidheid. Ook liet een eerdere studie zien dat rolstoelrugbyers onder invloed van vermoeidheid hun manier van sprinten aanpassen en dat de asymmetrie daarbij juist toeneemt.

Praktische tips voor coaches en trainers

• Laat je spelers een rolstoelergometertest in het laboratorium uitvoeren om inzicht te krijgen in hun (a)symmetrie van bewegen.
• Doe je een sprinttest in het veld? Kijk dan of je speler zich in een rechte lijn beweegt.
• Houd vermoeidheid bij je spelers in de gaten tijdens de sprinttraining.
• Houd rekening met verschillen in classificatie binnen je team: lage- en hogepunters verschillen al gauw 15% in sprintprestaties. 
• Maak gebruik van sensoren in de rolstoel van je spelers, voor beter inzicht in hun techniek tijdens het rijden.
• Let op het bovenlichaam van je spelers tijdens het sprinten: meebewegen van de romp kost extra energie.